وقت است كه كشاورزان را به تعجب وا مىدارد ، يعنى متخصصين فن كشاورزى وقتى نگاه مىكنند تعجب مىكنند . همين حالت است حالت استقلال و رشد و تعالى كه چشم دشمن را كور مىكند و دشمن به خشم در مىآيد . كفار وقتى اينها را مىبينند به خشم در مىآيند . اين مثل ، مثل چيست ؟ خودش فرموده است : آنان كه با اين پيغمبر هستند ، در مقابل دشمن ، قوى و محكم ولى نسبت به خودشان مهربان و نرم مىباشند : أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً در مقابل دشمن نيرومند و باصلابت‌اند و نسبت به خودشان مهربان ؛ اهل عبادت و پرستش مىباشند ، آنها را در ركوع و سجود مىبينى . اين مطلب را توجه داشته باشيد كه عبادت و پرستش از اسلام جداشدنى نيست . بعضى از افراد كه با تعليمات اجتماعى اسلام آشنا شده‌اند ، اين آشنايى سبب شده است كه عبادات را تحقير كنند . ولى خير ، اينها از يكديگر تفكيك پذير نيست ، عملًا هم تفكيك پذير نيست ؛ يعنى اين دستورات و عبادات خاصيت خودش را نمىدهد مگر اينكه تعليمات اجتماعى به آن ضميمه شده باشد ، تعليمات اجتماعى هم خاصيت خودش را نمىدهد مگر اينكه عبادتها به آن ضميمه شده باشد . يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً از خدا زياده مىخواهند ، به آنچه كه دارند قانع نيستند . افزونتر مىخواهند اما نه آن‌طور افزون خواهى كه مادى مسلك‌ها و ماده پرست‌ها دارند كه فقط دنبال پول و ماديات مىباشند . اينها در عين افزون طلبى ، رضاى خدا را مىخواهند . در راه حق و حقيقت ، افزون طلب مىباشند . سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ مسلمانى در چهرهء آنها پيداست ، آثار عبادت در گونهء آنها نمايان است . يعنى چه ؟ مقصود اين نيست كه چون زياد سجده كرده‌اند فقط پيشانيشان پينه بسته است . عبادت خاصيتش اين است كه در قيافهء انسان اثر مىگذارد . يك رابطهء عظيمى ميان روح و جسم انسان هست . افكار و عقايد و اخلاق و ملكات انسان در قيافهء او اثر مىگذارد . قيافهء يك انسان نمازخوان با يك انسان تارك الصلاة يكى نيست . اين چه مثلى است كه خدا براى مسلمانان صدر اول زده است ؟ مثل رشد است ، مثل تكامل است ، مثل اين است كه رو به تكامل و پيشرفت مىروند . اول مثل اين هستند كه به صورت يك برگ نازك از زمين روييده مىشوند . بعد به صورت يك